Sözlük
Dövüş sporları sözlüğü: nakavt ve TKO, submission, karar, nakdaun, klinç, alma, ground and pound, ippon ve waza-ari, kyu ve dan, khan — sade dille.
Nakavt (KO)Teknik nakavt (TKO)NakdaunSubmission (teslim)Hakem kararıBölünmüş kararBeraberlikSonuçsuz (NC)Kesik ve cutmanKlinçAlma (takedown)Ground and poundTeep (itme tekmesi)Low kickIpponWaza-ariTutuş (osaekomi)Solak (southpaw)TartıAna maçKyu ve danKhan (prajied)
- Nakavt (KO)
- Darbeden sonra dövüşçü devam edemez: bilincini kaybeder ya da hakemin sayımı bitene kadar kalkamaz.
- Teknik nakavt (TKO)
- Dövüşçü bilinçli olsa da kendini koruyamadığı ya da sakatlandığı için hakem, doktor veya köşe maçı durdurur.
- Nakdaun
- Darbe yüzünden dövüşçü ayakları dışında bir yeriyle zemine değer. Kalkarsa maç sürer ama hakemler bunu not eder.
- Submission (teslim)
- Rakibin elini vurarak pes etmesine ya da bayılmasına yol açan eklem kilidi veya boğma.
- Hakem kararı
- Maç tüm rauntları tamamlarsa üç hakem puan kartlarıyla karar verir: darbe, kontrol, saldırganlık ve savunma. Oybirliği — üçü de aynı dövüşçüye.
- Bölünmüş karar
- İki hakem bir dövüşçüye, üçüncüsü diğerine puan verir. Çekişmeli maçın işareti.
- Beraberlik
- Hakemler galip belirleyemez: puanlar eşit ya da her hakem farklı görür.
- Sonuçsuz (NC)
- Sonuç iptal edilir: devamı imkânsız kılan kazara faul ya da doping. Bu maçtaki tahminler geçersiz sayılır.
- Kesik ve cutman
- Darbeden kanama (genelde dirsek ya da çıplak yumruk). Cutman rauntlar arasında kanamayı durdurur; ağır kesik maçı bitirebilir.
- Klinç
- Ayakta rakibi yakından tutmak. Boks ve K-1'de hakem hızla ayırır; Muay Thai ve MMA'da diz ve dirsekle vurulur.
- Alma (takedown)
- Rakibi dalış ya da atışla ayaktan yere indirmek. Üstten vurmayı ve teslim aramayı sağlar.
- Ground and pound
- Yerdeki rakibe üstten vuruşlar. MMA'da TKO'ya giden yaygın yol.
- Teep (itme tekmesi)
- Muay Thai'den ayak tabanıyla gövdeye ya da bacağa düz itiş: mesafeyi korur, rakibin saldırısını ve ritmini bozar.
- Low kick
- Kaval kemiğiyle uyluğa yarım daire tekme. Birikir: rakip yavaşlar ve çabuk yorulur. WT tekvandoda yasak.
- Ippon
- Judoda temiz galibiyet: rakibi güç ve hızla sırtüstü atmak, sayım bitene kadar tutmak ya da teslim aldırmak.
- Waza-ari
- Judoda yarım galibiyet: tam kontrolsüz atış ya da kısa tutuş. İki waza-ari bir ippona eşittir.
- Tutuş (osaekomi)
- Rakibi sırtı tatamide tutmak. Oyunda judoda 3 tur tutuş ippon sayılır.
- Solak (southpaw)
- Sağ ayak önde duruş. Karşılaşması zor: açılar ve darbeler alışılmadık taraftan gelir. Olağan duruş ortodokstur.
- Tartı
- Maç öncesi kilo kontrolü. Sikleti tutturamayana ücret cezası verilir; maç ara kiloda yapılabilir ya da iptal edilir.
- Ana maç
- Etkinliğin son ve en önemli maçı, çoğu zaman unvan maçı, MMA'da 5 raunt. OCTARENA'ta ana maç tahmini daha çok puan verir.
- Kyu ve dan
- Karate ve judoda öğrenci (kyu, 1'e geri sayım) ve usta (dan) dereceleri; tekvandoda gup ve dan. Oyunda seviyeyle artar ve teknik açar.
- Khan (prajied)
- Muay Thai'de kol bandının (prajied) rengiyle gösterilen ustalık dereceleri. OCTARENA'ta Muay Thai'de 15 khan var.